ประวัติการค้นพบพระนางพญาพร้อมลักษณะของพระ

          พระนางพญาพิษณุโลก เป็นพระเนื้อดินที่มีชื่อเสียงที่สุดของจังหวัดพิษณุโลก
ถึงขั้นจัดอยู่ในชุดเบญจภาคี พระเครื่องชั้นยอด ซึ่งมีอยู่ 5 องค์ด้วยกันคือ พระสมเด็จ
พระรอดลำพูน พระนางพญาพิษณุโลก พระซุ้มกอกำแพงเพชร และพระผงสุพรรณ
ซึ่งเป็นพระเครื่องสนนราคาหลักล้านจนถึงหลายล้านบาทถ้าไม่ใช่เศรษฐีมีเงินทองเหลือ
ใช ้ก็ไม่มีโอกาสได้ไว้ครอบครองอย่างแน่นอน

           พระนางพญามีกำเนิดอยู่วัดนางพญา ซึ่งแต่ก่อนนนั้นเป็นวัดเดียวกันกับ
วัดราชบูรณะ ต่อมาทางการได้ตัดถนนผ่านกลางพื้นที่วัด จึงถูกแบ่งออกเป็น 2 วัด
และสาเหตุที่ชื่อวัดนางพญา ก็เพราะค้นพบนางพญานั่นเอง

           วัดราชบูรณะ สร้างโดยพระมหาธรรมราชาส่วนวัดนางพญาสร้างโดยพระวิสุทธิ
กษัตริย์ พระมเหสีของพระองค์ เมื่อสร้างวัดก็ได้จัดสร้างพระนางพญาขึ้นบรรจุไว้ในกรุ
เจดีย์ ตามความเชื่อและนิยมของคนในสมัยนั้น เพื่อสืบต่อพระพุทธศาสนาและเพื่อเสริม
สร้างบารมีให้แก่ผู้สร้าง ปีที่สร้างประมาณ พ.ศ. 2090-2100

            พระนางพญาเป็นพระดินเผาที่มีเนื้อหยาบที่สุดในบรรดาพระเนื้อดินชุดเบญจภาคีอีกทั้งยังฝังจมดิน ซึ่งเป็นดินเหนียวเป็นเวลานานนับร้อยปี เนื้อพระจึงรักษาสภาพความ
แกร่งไว้ได้เป็นอย่างดี จุดเด่นของเนื้อนางพญา คือมวลดินประเภทเม็ดทรายที่แทรกปน
อยู่ในเนื้อเป็นจำนวนมาก เรียกกันว่าเม็ดแร่ ขนาดสันฐานของเม็ดทรายจะต้องใกล้เคียง
กันทั่วองค์พระ

              พระนางพญามีรูปลักษณ์ 3 เหลี่ยม ประทับนั่งปางมารวิชัย ไม่มีฐานประทับถูกค้นพบครั้งแรกประมาณปี พ.ศ.2544 ครั้งพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จประพาสต้นถึงเมืองพิษณุโลก ทางจังหวัดได้เตรียมการต้อนรับเสด็จที่วัดนางพญา จึงมีการปรับพื้นที่และขุดหลุมเพื่อ
กรุมาแล้วประมาณ 6 เดือน และยังเหลือการกรุที่ยังไม่เปิดอีกจำนวน 3 กรุ ซึ่งจะทำพิธีเปิดกรุ ณ วัดชัยมงคลอู่ทอง จังหวัดสุพรรณบุรี